|
Najstarszą częścią gdyńskiego śródmieścia
jest plac Kaszubski, który kiedyś był pierwszym centrum Gdyni.
Według planów przedwojennych urbanistów plac miał być
zwieńczeniem osi reprezentacyjnej miasta, wiodącej z dworca
kolejowego dzisiejszą ulicą Starowiejską.
Do historii najstarszych gdyńskich rodów
nawiązuje znajdująca się tam uliczna rzeźba Adama
Dawczaka-Dębickiego Para Kaszubów na ławce - siedząca para
pogodnych starszych ludzi trzymających się za ręce. -
Mężczyzna coś szepce kobiecie na uszko i wskazuje palcem na
sąsiedni budynek, przedwojenną kamienicę Jakuba Scheibe. Warto
zajrzeć do kieszeni starego Kaszuby i sprawdzić, co napisał w
schowanym tam liście do żony - mówi Dawczak-Dębicki.
Nieopodal rzeźby stoi żółta kamienica Jakuba Scheibe (ul.
Jana z Kolna 2) z charakterystycznym belwederkiem na dachu. Z
budynkiem łączy się romantyczna legenda. Kiedy w latach 20.
gdynianin Jakub Scheibe wrócił z wędrówki za chlebem po
Ameryce, był człowiekiem majętnym. A mimo to, jak wszyscy
mężczyźni w jego rodzinie, co rano wypływał na połów. Wkrótce
ożenił się i zbudował dom dla swojej rodziny. Projekt
kamienicy w ostatniej chwili został zmieniony: nad ostatnią
kondygnacją dobudowano narożnik zwany "belwederkiem", z
którego rozciągał się widok na morze. Stało się tak na prośbę
żony Jakuba - Elżbiety, która chciała wypatrywać męża
wracającego z morza. Dzięki nadbudówce kamienica Scheiby
zyskała przydomek "drapacza chmur". Potomkowie Scheibów
mieszkają w niej do dziś. A umieszczone na ławce postaci to
właśnie Elżbieta i Jakub Scheibe uchwyceni w momencie, gdy mąż
pokazuje żonie wybudowany dla niej belwederek.
Odwrócony do nich plecami stoi posąg Antoniego Abrahama,
"Króla Kaszubów", jak o nim mawiano.
Abraham (1869-1923) był legendarną postacią z czasów, gdy
Gdynia była kaszubską wioską. Ludowy trybun, orędownik
polskości na przełomie XIX i XX w. przemierzał Pomorze budząc
wśród Kaszubów świadomość polskości. W 1920 r. zamieszkał w
Gdyni, gdzie spędził trzy ostatnie lata życia w domu
Skwierczów, dziś nazywanym Domkiem Abrahama. Wiejski dom z
czerwonej cegły stoi do dziś przy Starowiejskiej 30,
najstarszego ulicy śródmieścia Gdyni. Zbudował go bogaty
gdyński gospodarz Jan Skwiercz w 1904 r. Stoi ukośnie do
ulicy, bo przed wojną Starowiejska była kręta. Dziś mieści się
tu Muzeum Miasta Gdyni z kameralną ekspozycją o najstarszych
dziejach miasta.
Źródło: Gazeta Wyborcza Trójmiasto
| 
